معنی درس دوستی ، مشاوره فارسی ششم

در این نوشته با معنی درس دوستی ، مشاوره فارسی ششم همراه شما هستیم.

معنی درس دوستی ، مشاوره فارسی ششم

  • نوع نثر: ساده
  • نویسنده: عنصر المعالی کیکاووس
  • کتاب: قابوس نامه

بدان، ای پسر که مردمان تا زنده اند از دوستان ناگزیرند که مرد اگر بی برادر باشد بِه که بی دوست، از آنکه حکیمی را پرسیدند که دوست بهتر یا برادر؟ گفت: برادر نیز، دوست بِه.

آگاه باش، ای پسر که انسان ها تا وقتی که زنده هستند ناچارند که کسانی را به عنوان دوست، انتخاب کنند؛ چون که انسان اگر بدون برادر باشد بهتر است که بدون دوست باشد. (انسان ها باید دوست های خوب، داشته باشند) به این علّت که از دانشمندی پرسیدند که دوست بهتر است یا برادر؟ گفت: اگر برادر مانند دوستِ خوب باشد، بهتر است؛ یعنی برادر، رابطه ی دوستانه داشته باشد.

واژهمعنی واژهواژهمعنی واژه
ناگزیرناچارحکیمدانشمند
بِهبهترمردمانانسان ها
نیزهم
معنی درس دوستی ، مشاوره فارسی ششم

نکات دستوری و آرایه ادبی:

مرد اگر بی برادر باشد بِه که بی دوست ←   به ارزشمند بودن دوستان همدل تأکید دارد

فعل «باشد» بعد از «بی دوست» حذف شده است (بی دست باشد)

فعل «است» بعد از «دوست بهتر یا برادر» حذف شده  است

فعل «باشد» بعد از «دوست» در عبارت «برادر نیز، دوست بِه» حذف شده است

فعل «باشد» بعد از «بِه» حذف شده است

«را« در «حکیمی را» (از حکیمی) ←   حرف اضافه به معنی «از» و «حکیمی» متمم

برادر و دوست ←   آرایه ی تکرار

حرف «ب» ←   واج آرایی

پس به کارِ دوستان اندیشه کن و دوستی ایشان به مردمی و احسان تازه دار و چون دوست نو گیری، پشت بر دوستانِ کهن، مکن.

پس به فکر کارهای دوستان خودت باش و با مهربانی و نیکی کردن، دوستی خود را با آن ها زنده و شاداب گردان. وقتی دوستِ جدیدی انتخاب کردی، دوستان قدیمی را رها نکن.

واژهمعنی واژهواژهمعنی واژه
کهنقدیمینوجدید
اندیشهفکراحساننیکی
پشت مکنفراموش نکن، ترک نکن
مردمیلطف، مهربانی، انسان بودن
معنی درس دوستی ، مشاوره فارسی ششم

نکات دستوری و آرایه ادبی:

پشت کردن به کسی ←   کنایه از ترک کردن و بی توجهی به او

نو و کهن ←  تضاد

دوست، همی طلب و دوستان کهن را برجای همی دار تا همیشه بسیار دوست داشته باشی. و دیگر با مردمانی که با تو به راه «نیم دوست» باشند، نیکویی و سازگاری کن.

دوست جدید بطلب و دوستان قدیمی را نگه دار تا اینکه همیشه، دوستان زیادی داشته باشی. دیگر اینکه با انسان هایی که با تو دوست هستند حتّی اگر صمیمی هم نباشند، با آنها ملایم و مهربان باش.

واژهمعنی واژهواژهمعنی واژه
طلبدرخواستسازگاریسازش
همی بداربدار
نیم دوستدوستی که خیلی صمیمی نیست
همی طلبانتخاب کن، بگیر، درخواست کن
معنی درس دوستی ، مشاوره فارسی ششم

نکات دستوری و آرایه ادبی:

فعل های «همی طلب» و «همی دار» فعل امر قدیمی هستند و فعل «کن»، فعل امرِ امروزی است.

بر جای همی دار ←   کنایه از نگه داشتن

راه دوستی ←   اضافه تشبیهی

و در هر نیک و بد، به ایشان مُشفق باش تا چون از تو مردمی بینند، دوست یکدل شوند.

و در کارهای نیک و کارهای بدی که انجام می دهند، نسبت به آنها مهربان و دلسوز باش. وقتی از تو مهربانی و جوانمردی ببینند، با تو دوست صمیمی و صادق می شوند.

واژهمعنی واژهواژهمعنی واژه
مشفقدلسوز، مهربانیکدلصمیمی، همدل
با تو نیم دوست باشندبا تو کمی دوست باشند
معنی درس دوستی ، مشاوره فارسی ششم

نکات دستوری و آرایه ادبی:

نیک و بد ←   تضاد

دوست یکدل ←   کنایه از دوست صمیمی

پیام درس:

این درس به داشتن دوست خوب، سفارش می کند. انسان تا وقتی که زنده است باید دوستان خوب و صمیمی داشته باشد. هر وقت دوستِ جدیدی انتخاب می کنیم نباید دوستان قدیمی را رها کنیم و نسبت به آنها بی توجّه شویم. ما باید با دوستان خود وفادار و مهربان و یکدل باشیم تا آنها رسمِ دوستی بی ریا و صمیمی را از ما یاد بگیرند.

عنصرالمعالی کیکاووس بن اسکندر:

وی از امرای دانشمند آل زیار در قرن پنجم هجری است. فرمانروایی وی منحصر به قسمت محدودی از گرگان و طبرستان بود. عنصرالمعالی مردی آگاه و دانشمند بود و به فارسی و طبری شعر می سرود.

قابوس نامه:

قابوس نامه کتابی است پندآموز نوشته ی عنصرالمعالی کیکاووس. نام قابوس نامه از نویسنده ی آن «قابوس» گرفته شده است. وی این کتاب را برای فرزندش گیلانشاه، در ۱۱ فصل نوشته است و موضوعات آن مربوط به تربیت فرزند، رسوم لشگرکشی، مملکت داری، آداب اجتماعی و دانش و فن است.

مشاوره

  • نوع نثر: ساده
  • نویسنده: خواجه نظام الملک توسی
  • کتاب: سیاست نامه

مشاورت کردن در کارها از قوی رأیی مردم باشد و از تمام عقلی و پیش بینی؛

مشورت کردن در کارها نشانه ی فکر قوی، خردمندی و آینده نگری انسان است؛

واژهمعنی واژهواژهمعنی واژه
مشاورتمشورت، همفکریقوی رأییهوشمندی، خردمندی
تمام عقلیعاقل بودن، داناییپیش بینیآینده نگری
معنی درس دوستی ، مشاوره فارسی ششم

چه، هر کس را دانشی باشد و هریکی چیزی داند؛ یکی بیشتر و یکی کمتر و یکی دانشی دارد و هرگز کار نبسته است و نیازموده و یکی همان دانش داند و کار بسته است و آزموده.

زیرا، هرکسی دانشی دارد و هر شخصی از چیزی آگاهی دارد؛ یکی بیشتر می داند و یکی دیگر آگاهی کمتری دارد. شخصی از دانش و آگاهی که دارد هرگز استفاده نکرده است و تجربه ای به دست نیاورده، امّا شخص دیگری از همان دانش و آگاهی استفاده کرده است و تجربه به دست آورده.

واژهمعنی واژهواژهمعنی واژه
چهچرا که، زیرا کهنیازمودهاستفاده نکرده
دانشآگاهی و اطّلاعات درباره ی چیزی
معنی درس دوستی ، مشاوره فارسی ششم

نکات دستوری و آرایه ادبی:

کار نبستن ←   کنایه از عمل نکردن، استفاده نکردن

«چه» (زیرا) ←  حرف ربط

«را» (برای) در جمله «هر کس را دانش باشد» ←   حرف اضافه و «هر کس» متمّم می باشد

مَثَل این، چنان باشد که: یکی باشد که بسیار سفرها کرده باشد و جهان بسیار دیده و سرد و گرم چشیده و در میان کارها بوده، با آن کس برابر نتوان کرد که هرگز سفر نکرده باشد و ولایت ها ندیده، و از این رو، گفته اند: «تدبیر با دانایان و پیران و جهان دیدگان باید کرد.»

مثالِ این، آن گونه است که: شخصی هست که سفرهای زیادی کرده است و تجربه های بسیاری به دست آورده و کارهای زیادی را تجربه کرده است، نمی توان او را با کسی مقایسه کرد که هیچ وقت، به مسافرت نرفته و شهرها و جاهایِ دیگر را ندیده باشد، به این خاطر گفته اند: «لازم است که با انسان های خردمند و پیران با تجربه، همفکری و مشورت کرد.»

واژهمعنی واژهواژهمعنی واژه
مَثَلمثالولایتشهرها
از این روبه این خاطرجهان دیدهبا تجربه
در میان کارها بودهکارهای زیادی انجام داده
تدبیرچاره اندیشی، فکر کردن
معنی درس دوستی ، مشاوره فارسی ششم

نکات دستوری و آرایه ادبی:

سرد و گرم چشیدن ←   کنایه از تجربه زیاد کسب کردن

در میان کارها بودن ←   کنایه از تجربه کارها و موقعیت های مختلف را داشتن، انجام کارهای مختلف

جهان دیده ←   کنایه از انسان های با تجربه و دانا

و نیز یکی را خاطر تیزتر باشد و در کارها زود تواند دید و یکی کُند فهم باشد. و تدبیرِ ده تنه، چون زور دَه مرده باشد.

همچنین، ممکن است کسی باهوش تر باشد و در کارها زود به موفّقیّت و نتیجه برسد و کس دیگری هم هوش و استعداد کمتری دارد. مشورت کردنِ با هم (استفاده از فکر ده نفر) مانند نیروی ده مرد قوی، مؤثّر و اثربخش است. (مشورت، زودتر انسان ها را به نتیجه می رساند)

واژهمعنی واژهواژهمعنی واژه
خاطراندیشهتیزترقوی تر
فهمدرک کردنده مردهبسیار زیاد
کُند فهمکسی که هوش و استعداد کمی دارد
معنی درس دوستی ، مشاوره فارسی ششم

نکات دستوری و آرایه ادبی:

تیز بودن ←   کنایه از باهوش بودن

دیدن ←   کنایه از فهمیدن

تدبیر ده تنه چون زور ده مرده باشد ←  ارسال المثل

تدبیر ده تنه چون زور ده مرده باشد ←   تشبیه

همه ی جهانیان متّفق اند که هیچ آفریده، داناتر از پیغامبر (ص) نبوده است و با این همه فضیلت و معجزات که او را بود، خدای (تعالی) او را می فرماید: «وَ شاوِرهُم فِی الأَمرِ» یا محمّد چون کار کنی و یا مهمّی تو را پیش آید، با یاران خویش تدبیر کن.

همه ی مردم با هم یکی و هماهنگ هستند که هیچ کسی از پیامبر (ص) عاقل تر و خردمندتر نبوده است، امّا با این همه برتری و کارهای شگفت انگیز خارق العاده که مخصوص پیامبر (ص) بود، خداوند بلند مرتبه به پیامبر (ص) دستور می دهد:

ای محمّد چون دست به کار مهمّی می زنی (وقتی که کارِ مهمّی را انجام می دهی) با یاران خود مشورت کن.

واژهمعنی واژهواژهمعنی واژه
پیش آیداتفاق افتدفضیلتبرتری، ارزش
مهمّیکار مهم
متفّقاتفاق داشتن، هماهنگ بودن
وَ شاوِرهُم فِی الأَمرِدر کارها با یاران خود مشورت کن
معنی درس دوستی ، مشاوره فارسی ششم

نکات دستوری و آرایه ادبی:

وَ شاوِرهُم فِی الأَمرِ ←   تلمیح به آیه قرآن

مشورت ناکردن در کارها، ضعیف رأیی باشد و هیچ شغلی بی مشورت، نیکو نیاید.

مشورت نکردن در کارها، نشانه ی فکر و اندیشه ی ضعیف و ناتوان است (انسان های ضعیف و بی خرد، در کارها مشورت نمی کنند)، هیچ کاری بدون مشورت کردن پایان خوبی ندارد و موفّقیّت آمیز نیست.

واژهمعنی واژهواژهمعنی واژه
شغلکارفضیلتبرتری
تعالیبلند مرتبهضعیف رأییکم عقلی
معنی درس دوستی ، مشاوره فارسی ششم

پیام درس:

این درس بر مشورت کردن تأکید دارد. نویسنده، انسان خردمند را کسی می داند که در کارها با دیگران مشورت می کند. خداوند هم به پیامبر (ص) فرموده است که درکارها مشورت کن. کسی که مشورت نکند، قطعاً انسانی است که عقل و خرد ضعیفی دارد.

خواجه نظام الملک (قرن پنجم هـ.ش):

نظام الملک از وزیران و دانشمندان قرن پنجم است که در توس متولّد شد. مدّت وزارت او سی سال بود. بسیاری از پیشرفت های سلجوقیان در امور داخلی کشور مدیون لیاقت و کاردانی وی بود. مدارس بسیاری بنا نهاد که پس از وی به مدارس نظامیّه شهرت یافت. کتاب «سیاست نامه» اثر اوست.

همچنین ببینید: معنی کلمات درس دوستی مشاوره فارسی ششم

برای مشاهده گام به گام سایر صفحات کتاب کافیست آن را در گوگل به همراه عبارت «حالا درس» جست و جو کنید.

امتیاز شما به این مقاله

0 از 0 رای

+ارسال دیدگاه

6 دیدگاه ها