معنی شعر سخن فارسی ششم + معنی کلمات و آرایه های ادبی و پیام


haladars مهر 25, 1401 دقیقه مطالعه
معنی شعر سخن فارسی ششم + معنی کلمات و آرایه های ادبی و پیام

در این نوشته با معنی شعر سخن فارسی ششم همراه شما هستیم.

معنی شعر سخن فارسی ششم

شعر «بخوان و حفظ کن: سُخن» و معنی شعر:

بخوان و حفظ کن

سُخن

  • نوع قالب شعری: مثنوی
  • شاعر: نظامی

با این که سخن به لطف آب است                                 کم گفتنِ هر سخن، صَواب است

با این که سخن مانند آب با طراوت و شادی بخش است، امّا درست آن است که کمتر حرف بزنیم.

واژهمعنی واژهواژهمعنی واژه
لطفطراوت، نرمی، شادابیصوابدرست، شایسته
معنی شعر سخن فارسی ششم

نکات دستوری و آرایه ادبی:

آب و سراب ←   قافیه (است و است ←   ردیف)

تعداد جمله ←   2

سخن مانند آب است ←   تشبیه

لطف ←   وجه شبه

با اینکه ←   حرف ربط

کم گفتنِ هر سخن ←   ترکیب اضافی

«سخن» در مصراع اول ←   نهاد

«کم گفتن هر سخن» در مصراع دوم:نهاد

آب ارچه همه زُلال خیزد/ از خوردن پُر، مَلال خیزد

اگرچه آب، صاف و گوارا است، زیاد خوردنِ آن، سبب آزردگی و ناراحتی می شود.

واژهمعنی واژهواژهمعنی واژه
زلالپاک، صافملالخستگی، ناراحتی
خیزدایجاد شدن، پدید آمدن
معنی شعر سخن فارسی ششم

نکات دستوری و آرایه ادبی:

زلال و ملال ←   قافیه (خیزد و خیزد ←   ردیف)

تعداد جمله ←   2

خیزد ←   فعل مضارع

ارچه (مخفّف اگر چه) ←   حرف ربط

خوردن پٌر ←   ترکیب اضافی

زلال ←   قید

همه ←   قید

کم گوی و گزیده گوی چون دُر /  تا ز اندکِ تو، جهان شود پُر

کم حرف بزن امّا سخنان پسندیده و ارزشمند بگو تا سخنان ارزشمند تو همه ی جهان را فرا گیرد.

واژهمعنی واژهواژهمعنی واژه
گزیدهعالی، پسندیدهدُرّمروارید
اندکسخن کم و به جا
معنی شعر سخن فارسی ششم

نکات دستوری و آرایه ادبی:

دُر و پُر ←   قافیه (ردیف ندارد)

تعداد جمله ←   3

چون دُر ←   تشبیه

اندک و پُر ←   تضاد

کُلّ بیت، ضرب المثل است

«چون» به معنی مثل و مانند، حرف اضافه است و «دُر» متمّم می باشد

گوی ←   فعل امر

شود ←   فعل مضارع

کم ←   قید

گزیده ←   قید

تا ←   حرف ربط

«ز» (مخفّف از) ←   حرف اضافه

کل بیت ضرب المثل است

لاف از سخن چو دُر توان زد /  آن خشت بُود که پُر توان زد

به خاطر سخنان ارزشمند و پسندیده می توان خودستایی کرد و به خود نازید چون سخن بیهوده مانند خشت بی ارزش است که فراوان دیده می شود.

واژهمعنی واژهواژهمعنی واژه
لافگزاف، دروغخشتآجر، گِل خشک شده
لاف زدنگفتار بیهوده گفتن، خودستایی کردن
معنی شعر سخن فارسی ششم

نکات دستوری و آرایه ادبی:

دُر و پُر ←   قافیه (توان زد ←   ردیف)

تعداد جمله ←   3

چو دُر ←   تشبیه

دُر و خشت ←   تضاد

این بیت ضرب المثل است

«چو» به معنی مثل و مانند، حرف اضافه است نه حرف ربط

خشت زدن ←   کنایه از پر حرفی

یک دسته گُلِ دماغ پرور /  از خرمن صد گیاه، بهتر

یک دسته گل خوشبو و زیبا از صد دسته گیاهِ بیارزش بهتر است.

واژهمعنی واژه
دماغ پرورخوشبو
خرمنتوده و مقدار انبوهی از هرچیز
معنی شعر سخن فارسی ششم

نکات دستوری و آرایه ادبی:

دماغ پرور و بهتر:قافیه (ردیف ندارد)

تعداد جمله ←   1

یک و صد ←   تضاد

کُلِ بیت از یک جمله تشکیل شده است که فعل «است» بعد از بهتر، حذف شده است

گل دماغ پرور ←   ترکیب وصفی

صد گیاه ←   ترکیب وصفی

کل مصراع اول ←   نهاد

پیام:

نظامی در این شعر به انسان ها توصیه می کند که بدون فکر حرف نزنند؛ یعنی اوّل فکر بکنند و بعد سخنانی بگویند که با ارزش است؛ زیرا سخن سبب آشکار شدنِ شخصیّت انسان ها می شود؛ بنابراین باید از سخنانِ بیهوده و بی ارزش دوری کرد.

برچسب‌ها :

دیدگاه شما

28 دیدگاه
  1. ناشناس

    عالیه

  2. ناشناس

    بهتر از این نمیشه (:

  3. ناشناس

    عالیه این معنای کاملش است

  4. ناشناس

    خیلی بده 🙁

    1. پریا

      اتفاقاً خیلی خوبه.

      1. ناشناس

        کامل نی

        1. ناشناس

          عا☺

    2. ناشناس

      خیلی خوب بود ک!!!!!

    3. ناشناس

      اتفاقا خیلی عالی بود……

    4. حالا یکی

      عالی بود اتفاقاً

  5. ناشناس

    خیلی خوب واقعا دستتون ممنون

  6. tasnim

    خیلی حوبه

  7. حالا یکی

    عالی

    1. ناشناس

      👍

  8. مهدی

    خیلی خوبه

  9. ناشناس

    اصلا خوب نیست متاسفانه 😤😠😡

  10. ناشناس

    اصلا خوب نبود این دیگه چیه

  11. ناشناس

    ممنون عالی بود

  12. ناشناس

    عالی بود

  13. ناشناس

    عالی بود تمام. نقاط دقیق بودن دمتون گرم فقط کاش یه ذره با سلیقه تر بود من چشمام کور شد ولی در کل عالی بوددد♥️😍😂

  14. ناشناس

    بد نیست

  15. ناشناس

    سلام عالی بود

  16. :):

    عالی بود

  17. ناشناس

    کمه

  18. ناشناس

    عالی بود 👍

  19. ناشناس

    سلام. واقعا، عالی‌بود‌.🌹 👌🏻👌🏻👌🏻

  20. ناشناس

    هیچ سایتی مثل این نیست

  21. .

    خوبه